Mapa portalu
Logo Partner w Leczeniu Ran
Nasz profil na FB

Leczenie ran przewlekłych

Chociaż obraz owrzodzeń przewlekłych jest bardzo zróżnicowany, mechanizmy patofizjologiczne prowadzące do przewlekłości są podobne. Będące ich podstawą wszelkie uszkodzenia naczyń doprowadzają ostatecznie, pomimo ich różnych przyczyn , do zakłóceń w odżywianiu tkanki skórnej z postępującą hipoksją i niedokrwieniem, czego efektem jest obumieranie komórek i tworzenie się martwic.

Taka sytuacja jest najgorszą z możliwych bazą wyjściową dla gojenia się rany które (podobnie jak w przypadku ran ostrych) przebiega w trzech fazach: oczyszczania, ziarninowania i pokrywania się nabłonkiem. Jednak działania naprawcze komórek muszą się rozpocząć w skórze dotkniętej skrajnymi zaburzeniami przemiany materii, dlatego od samego początku nie ma pewności, że „właściwe komórki wykonają we właściwym momencie to, co właściwe". Tymczasem rana może się goić prawidłowo tylko wtedy, gdy uczestniczące w tym procesie komórki pojawiają się we właściwym następstwie chronologicznym.

 

 

Wywiad chorobowy i diagnostyka podstawowa

w celu dokładnego ustalenia przyczyny owrzodzenia, z uwzględnieniem metod diagnostyki różnicowej

 

Leczenie przyczynowe

w celu przywrócenia bądź jak najlepszego wyrównania przepływu krwi w uszkodzonym obszarze skóry

 

Środki adekwatne do przyczyn powstania rany, np.:

■ chirurgia naczyniowa

■ leczenie uciskowe

■ angiochirurgiczne techniki rozszerzające

■ kontrola cukrzycy

■ odciążenie uciskowe

 

Diagnostyka rany

 

Opracowanie łożyska rany/oczyszczanie

w miarę możności przez chirurgiczne opracowanie rany, w innych przypadkach oczyszczanie rany metodą autolityczną bądź enzymatyczną

 

Pielęgnacja rany/pobudzanie ziarninowania

„metodą wilgotną"przy zastosowaniu hydroaktywnych opatrunków stwarzających wilgotne środowisko w ranie

 

Zamknięcie rany

■ przez obkurczanie i samoistne pokrywanie się nabłonkiem

■ pokrycie przeszczepami siatkowymi

■ metodami chirurgii plastycznej (płaty skórno-mięśniowe)

 

Podczas gojenia się ran przewlekłych utrzymuje się, spowodowany trwającym uszkadzaniem tkanek, napływ w okolicę rany komórek zapalnych, takich jak obojętnochłonne granulocyty i makrofagi. Wydzielają one prozapalne cytokiny, które poprzez efekt synergii potęgują wytwarzanie określonych proteaz (metaloproteaz macierzy - MMP), przy jednoczesnej redukcji wskaźnika syntezy inhibitora MMP (Tissue Inhibitor of Metalloproteinase, TIMP). Zwiększona aktywność MMP prowadzi do rozkładu macierzy pozakomórkowej, co zakłóca migrację komórek i osadzanie się tkanki łącznej.

 

Przykłady owrzodzeń

Przykłady ran przewlekłych: mal perforans przy diabetes mellitus (u góry), owrzodzenie odleżynowe spowodowane działaniem ucisku (u dołu).

 

Poza tym w komórkach docelowych degradacji ulegają czynniki wzrostu wraz z receptorami, dlatego przy braku mediatorów dla odpowiedniej stymulacji nie może być kontynuowana kaskada gojenia się rany. Stan zapalny trwa. Jednocześnie w okolicę rany wdzierają się toksyczne produkty rozpadu tkanki oraz bakterie, co powoduje dalszy rozpad tkanki i utrzymanie stanu przewlekłego rany.

Kaskada gojenia się rany może działać ponownie dopiero po przerwaniu błędnego koła trwającego zapalenia ze zwiększoną aktywnością proteaz. Nieodzowne są do tego dwa wzajemnie zależne warunki:

  • Musi dojść do unormowania zaopatrzenia w krew i mikrokrążenia w danym obszarze skóry w celu usunięcia niedoborów substancji odżywczych, które doprowadziły do rozpadu tkanki; w praktyce oznacza to podjęcie leczenia przyczynowego, czyli dokładne zdiagnozowanie i odpowiednie leczenie przyczyn wywołujących owrzodzenie;

 

  • Ranę przewlekłą należy w miarę możności doprowadzić do stanu rany ostrej poprzez dokładne oczyszczenie łożyska rany; stwarza to szansę na wznowienie i prawidłowy przebieg fizjologicznych procesów komórkowych koniecznych do gojenia się rany.

Możliwości leczenia przyczynowego, takie jak chirurgia naczyniowa, leczenie uciskowe, rekanalizacja zwężeń światła poprzez techniki rozszerzające optymalne leczenie cukrzycy czy odciążenie uciskowe, zostaną przedstawione przy opisie najważniejszych rodzajów owrzodzeń.

Oczyszczenie łożyska rany Terapią z wyboru służącą oczyszczeniu łożyska rany jest chirurgiczne, czyli ostre, opracowanie rany. Oznacza to wycięcie tkanki martwiczej (...) Pielęgnacja rany Jeżeli po chirurgicznym opracowaniu rany nie ma możliwości bezpośredniego zamknięcia ubytku za pomocą różnego rodzaju przeszczepów płatów skóry, ranę należy (...) Zamknięcie rany Końcowym etapem gojenia się rany jest jej pokrywanie się nabłonkiem. Tymczasem owrzodzenia przewlekłe z zasady źle się pokrywają nabłonkiem. W (...)