Mapa portalu
Logo Partner w Leczeniu Ran
Nasz profil na FB

Metody leczenia ran a opatrunek

W zależności od ich stanu rany opatruje się metodą suchą lub wilgotną. Opatrunki tradycyjne jak kompresy z materiałów naturalnych: bawełna, włóknina celulozowa etc. są używane najczęściej w metodzie suchej jako środki w pierwszej pomocy oraz jako opatrunki pooperacyjne. Z kolei podczas leczenia ran metodą wilgotną używa się niejednokrotnie opatrunków złożonych z wielu różniących się funkcją, przepuszczających powietrze i parę wodną warstw oraz opatrunków półprzepuszczalnych. Zarówno w metodzie suchej, jak i wilgotnej stosuje się opatrunki tradycyjne jak i nowoczesne.

 

Leczenie ran metodą tradycyjną/suchą

 

Wykorzystywanie opatrunków tradycyjnych ogranicza się obecnie do następujących wskazań:

  • opatrzenie ran w ramach pierwszej pomocy,
  • opatrzenie ran zamkniętych szwem, gojących się pierwotnie, w celu wchłaniania krwawień sączących się oraz ochrony przed wtórnymi zakażeniami i podrażnieniami mechanicznymi.

Specjalnym wskazaniem do stosowania opatrunków suchych jest tymczasowe pokrywanie ran oparzeniowych oraz leczenie ubytków tkanek miękkich przy użyciu skóry zastępczej z materiałów syntetycznych.

Kompresy z maścią, wykorzystywane do utrzymywania elastyczności powierzchni ran, nie są ani suche, ani wilgotne. W wyniku impregnacji maścią nie mają właściwości chłonnych, dlatego w celu wchłaniania wydzieliny powinny być łączone z opatrunkami chłonnymi.

 

Łączone kompresy chłonne

 

Podczas leczenia ran metodą suchą, oprócz klasycznych kompresów z gazy opatrunkowej (Sterilux ES) lub włókniny (Medicomp), stosuje się łączone kompresy chłonne. Ich poszczególne warstwy wykonane są z różnych materiałów, dzięki czemu opatrunki te cechują się dobrą chłonnością (Cosmopor E). Wysięk jest nie tylko rozprowadzany powierzchniowo, lecz także odsysany z rany i utrzymywany w głębi struktury chłonnej. Kompresy przepuszczają powietrze i parę wodną, są miękkie i można je fałdować, dzięki czemu skutecznie chronią ranę przed urazami mechanicznymi. Nowoczesne opatrunki suche moga posiadać również warstwy z zawartością substancji antybakteryjnych (Cosmopor antibacterial) unieczynniającej bakterie w odessanej z rany wydzielinie. W razie powtórnego kontaktu rany z wydzieliną zapobiega to wtórnemu jej zakażeniu.

 

Kompresy z maścią

 

Kompresy z maścią, na przykład Atrauman, wykonane są z cienkiej, miękkiej siateczki tiulowej z hydrofobowych włókien poliestrowych, impregnowanej maścią bez substancji czynnych. Zarówno hydrofobowa siateczka tiulowa, jak i impregnacja maścią przeciwdziała zlepianiu się z raną, dzięki czemu Atrauman umożliwia przyjazną dla rany zmianę opatrunku. Poza tym dzięki warstwie maści Atrauman zapewnia elastyczność powierzchni i brzegów rany, chroni ranę przed wysuszeniem i zapobiega kurczeniu się blizny. Przepuszcza gazy i wydzieliny, zapewniając wystarczający dopływ powietrza do rany oraz szybki transport nadmiaru wydzielin. Aby wydzielina została wchłonięta, na Atrauman należy nałożyć opatrunek chłonny. Kompresy z maścią służą atraumatycznemu leczeniu ran we wszystkich fazach gojenia, na przykład w razie otarć czy oparzeń, a także do pokrywania miejsc pobierania i nakładania skóry przy przeszczepach.

 

Leczenie ran przy pomocy opatrunków specjalistycznych/metodą wilgotną

 

Przy wszystkich ranach gojących się wtórnie, w których konieczna jest budowa tkanek wypełniających ubytek, stosuje się obecnie leczenie ran za pomocą opatrunków specalistycznych, co sprawdza się zwłaszcza w leczeniu trudno gojących się ran przewlekłych. Podstawy naukowe tej metody stworzył G.D. Winter (1962, pierwsza publikacja w „Nature"). Dowiódł, on że opatrunek wilgotny sprzyja szybszemu gojeniu się rany niż środowisko suche, narażone na działanie powietrza.

Leczenie rany metodą wilgotną pozytywnie wpływa na wszystkie fazy jej gojenia. W fazie oczyszczania opatrunki wilgotne umożliwiają fizyczne oczyszczenie rany, nie uszkadzając komórek. Ponadto dzięki wilgotnemu środowisku można uniknąć dezaktywacji komórek kompetentnych immunologicznie (Seiler).

W fazie ziarninowania opatrunki wilgotne tworzą w ranie mikroklimat fizjologiczny podobny do środowiska kultur komórkowych, który wspomaga namnażanie się komórek, a tym samym tworzenie tkanki ziarninowej. Według Turnera, Beatty'ego i innych (1990) stałe leczenie metodą wilgotną powoduje wyraźnie szybsze zmniejszenie się powierzchni rany i powstawanie większej ilości tkanki ziarninowej.

W fazie pokrywania się nabłonkiem pod opatrunkiem wilgotnym poprawiają się warunki mitozy i wędrówki komórek nabłonka. Sprzyja to szybszemu pokrywaniu się nabłonkiem i lepszemu efektowi kosmetycznemu.

Ponadto pacjenci często mówią o uśmierzaniu bólu dzięki leczeniu ran metodą wilgotną. Nowoczesne opatrunki hydroaktywne zwykle nie przylepiają się do rany, dlatego można je zmieniać w sposób bezbolesny dla pacjenta, nie powodując urazów i odrywania się nowych komórek. Oznacza to spokojne gojenie się rany.