Mapa portalu
Logo Partner w Leczeniu Ran
Nasz profil na FB

Przydatki

Przydatkami skóry są włosy i paznokcie oraz gruczoły łojowe, potowe i zapachowe. Włosy to elastyczne, wytrzymałe na rozciąganie nitkowate struktury z substancji rogowej - keratyny. Rozwijają się z rosnących do wewnątrz uwypukleń naskórka, dochodząc ustawionymi skośnie w stosunku do powierzchni skóry łodygami w głąb skóry właściwej. Rosną w cyklu endogennym, swoistym dla każdego korzenia włosa. Nie występuje zatem zsynchronizowany wzrost sąsiadujących ze sobą włosów. Korzenie włosów nie mogą się regenerować, dlatego tkanka bliznowata jest zawsze nieowłosiona. Jednak pozostałości korzenia włosa, czyli resztki nabłonków łodygi włosa, mogą inicjować regenerację nabłonka.

 

Włosy

Zdjęcie mikroskopowe włosów (u góry). Zdjęcie dolne ukazuje korzenie włosów z wyraźnie widocznymi nabłonkami. W razie uszkodzeń pozostałe nabłonki mogą w sprzyjających okolicznościach inicjować regenerację nabłonka. Korzenie włosów nie mogą się regenerować, dlatego blizny są zawsze nieowłosione.

 

Paznokcie palców rąk i nóg są przezroczystymi płytkami rogowymi, rosnącymi od korzenia paznokcia do jego zewnętrznej krawędzi. Paznokcie rosną w ciągu miesiąca o mniej więcej trzy milimetry, a ich wzrost ma ścisły związek z czynnościami wielu narządów. Z tego względu stan paznokci może dostarczać wielu ważnych informacji diagnostycznych.

Gruczoły łojowe uchodzą do lejków włosowych mieszków włosowych, dlatego ich obecność związana jest, poza nielicznymi wyjątkami, z mieszkami włosowymi. Łój tych gruczołów, będący mieszaniną tłuszczów, komórek i wolnych kwasów, natłuszcza skórę i włosy, chroniąc je przed wysuszeniem. Sterowanie wytwarzaniem łoju jest procesem kompleksowym, który nie do końca został jeszcze zbadany.

 

Gruczoły

Zdjęcia gruczołu łojowego (po lewej) i ujścia gruczołu potowego (po prawej) wykonane mikroskopem elektronowym. Poza nieowłosioną skórą podeszew stóp i dłoni gruczoły łojowe znajdują się we wszystkich częściach ciała. Szczególnie licznie występują na twarzy i w skórze głowy, gdzie na centymetrze kwadratowym może być do 900 gruczołów łojowych. Gruczołów potowych jest w ciele człowieka około 2,5 miliona.

 

Również gruczoły potowe powstają z komórek naskórka, wnikających w głąb skóry właściwej, dlatego sam gruczoł znajduje się w skórze właściwej. Przewody wyprowadzające uchodzą do porów skórnych na powierzchni skóry. Pot jest wydzieliną kwaśną, złożoną między innymi z wody, różnych soli, lotnych kwasów tłuszczowych, mocznika i amoniaku, pokrywającą powierzchnię skóry kwaśną powłoką ochronną. Wydzielanie potu służy głównie regulacji cieplnej.

W odróżnieniu od gruczołów potowych gruczoły zapachowe wytwarzają wydzieliny alkaliczne. Gruczoły zapachowe znajdują się głównie w dołach pachowych, wokół brodawek sutkowych i w okolicy narządów płciowych. Uaktywniają się z nadejściem okresu dojrzewania płciowego.