Mapa portalu
Logo Partner w Leczeniu Ran
Nasz profil na FB

Rany pooparzeniowe

W zależności od intensywności i rodzaju działającego na skórę środka powstają rany oparzeniowe o różnym stopniu ciężkości: od powierzchniowego zaczerwienienia aż po całkowitą martwicę skóry. Ciężkie rany oparzeniowe o dużej powierzchni należą do najgorszych urazów, jakich może doznać człowiek, ale - dzięki nowoczesnej medycynie - może przeżyć.

Na miejscu wypadku, w zależności od sytuacji, zapada decyzja o leczeniu ambulatoryjnym lub szpitalnym. Przy oparzeniach stopnia I i IIa obejmujących poniżej 10% powierzchni ciała bądź stopnia III nieprzekraczających 0,5% powierzchni ciała, zlokalizowanych na tułowiu, ramionach i udach, zaleca się leczenie ambulatoryjne. Przy głębokich oparzeniach stopnia IIb i III obejmujących ponad 10% powierzchni ciała, niezależnie od ich umiejscowienia, konieczne jest leczenie w najbliższym szpitalu. Tam zapada decyzja o potrzebie przewiezienia poszkodowanego do specjalistycznego ośrodka leczenia oparzeń.


Stopnie oparzeń

Oparzenia zwykle dzieli się na trzy stopnie, przy czym stopień II podzielony jest na IIa i IIb. Podział ten dotyczy głębokości urazu, tzn. stopnia oparzenia skóry.

 

W ramach pierwszej pomocy priorytetowym zadaniem jest możliwie natychmiastowe chłodzenie rany oparzeniowej chłodną wodą przez mniej więcej 30 minut. U niemowląt i małych dzieci trzeba uważać, aby nie dopuścić do przechłodzenia. Chłodzenie uśmierza ból i redukuje albo nawet eliminuje tak zwane parzenie wtórne. Mianem parzenia wtórnego określa się utrzymujące się niemal przez godzinę magazynowanie energii w dobrze izolującym ciepło narządzie, jakim jest skóra. W powiązaniu z postępującym powstawaniem skrzepów w naczyniach krwionośnych uszkodzonej skóry prowadzi to do dalszych uszkodzeń tkanek, w efekcie czego oparzenie pierwotnie powierzchniowe może przekształcić się w oparzenie głębokie.

Przy oparzeniu I stopnia, określanym jako uszkodzenie najwyższej warstwy naskórka i objawiającym się rumieniem, gojenie następuje samoistnie w ciągu kilku dni, bez powstawania blizn.

Oparzenie stopnia IIa obejmuje naskórek na całej głebokości i jest bardzo bolesne. Tworzenie się pęcherzy, spowodowane wydobywaniem się plazmy z uszkodzonych naczyń włosowatych, następuje około 12-24 godzin po oparzeniu. Ponieważ w stożkach brodawkowych oraz w nieuszkodzonych strukturach skóry i naskórka jest jeszcze dostatecznie dużo żywych komórek do szybkiego odtwarzania nabłonka, samoistne gojenie się bez powstawania blizn następuje z zasady w ciągu 14 dni. Ważne jest sterylne opatrzenie rany w formie dezynfekcji i okrycia rany stosownymi opatrunkami (np. kompresami z maścią typu Atrauman, Hydrotul lub chłodzącymi opatrunkami hydrożelowymi typu Hydrosorb). W przypadku urazów tego stopnia na dużej powierzchni, np. przy oparzeniach wrzątkiem u dzieci, może już wystąpić reakcja wstrząsowa.

Przy oparzenia drugiego stopnia typu IIb, zniszczeniu ulega naskórek, skóra właściwa na prawie całej głębokości i, w dużej mierze, ·przydatki skóry. Samoistne gojenie się trwa kilka tygodni, pozostawiając niejednokrotnie hipertroficzną bliznę. Pomimo wszelkich starań często dochodzi do pogłębienia się urazu i przejścia w ranę III stopnia. Obraz kliniczny ran stopnia IIb przypomina oparzenia III stopnia, dlatego ich leczenie jest podobne do leczenia ran III stopnia, z usuwaniem martwicy, a następnie pokrywaniem ubytków (skórą własną lub zastępczą).

 

Oparzenie IIb

Stopień IIb: głębokie oparzenie naskórka wraz ze strukturami głębszymi skóry. Dno rany jest czerwone, a w głębiej oparzonych miejscach skóry białawe. Istnieje duże ryzyko przejścia w ranę oparzeniową trzeciego stopnia.


 

Przy oparzeniach III stopnia następuje nieodwracalne zniszczenie naskórka oraz skóry, a nierzadko częściowe zniszczenie tkanki podskórnej (full-thickness burn). Samoistne gojenie się możliwe jest tylko przy niewielkim rozciągnięciu brzegu rany przez tkankę bliznowatą. Poza tym martwica skrzepowa skóry powoduje poważne obkurczanie. Pacjent przestaje odczuwać ból, wypadają mu włosy i paznokcie. Takie rany oparzeniowe można leczyć wyłącznie chirurgicznie.

 

Leczenie ran oparzeniowych

  • Stopień I

gojenie samoistne w ciągu kilku dni

  • Stopień IIa

gojenie samoistne w ciągu 14 dni

  • Stopień IIb

w zależności od obrazu klinicznego po części zachowawcze, po części chirurgiczne

  • Stopień III

chirurgiczne z wycięciem tkanki martwiczej i przeszczepem autogennym

Przy wszystkich otwartych ranach oparzeniowych należy uwzględniać duże ryzyko ich zakażenia i posocznicy. Zakażenia ran są najczęstszą przyczyną śmierci osób poparzonych. Ponadto ciężko poparzonemu grozi wstrząs oparzeniowy i choroba oparzeniowa. Tym samym dla przeżycia pacjenta decydujące znaczenie ma uważna obserwacja obrazu klinicznego, podejmowanie kompetentnych decyzji co do poszczególnych etapów leczenia oraz odpowiednia intensywna pielęgnacja.

Warunkowanie rany przy głębokim oparzeniu

Czasowe pokrywanie ran oparzeniowych

Przeszczep autogenny